16 september 2026 · bijgewerkt 3 oktober 2026
Je laat een AI-model je contract nalezen, je belastingaangifte voorbereiden, misschien je sollicitatiebrief schrijven. Wie heeft dat model gecontroleerd voordat het bij jou terechtkwam? Op dit moment: de makers zelf. Hun eigen onderzoekers, hun eigen testen, hun eigen oordeel over wanneer iets veilig genoeg is. Dat is de hele keten.
Daar wil OpenAI nu van af, en dat is opmerkelijk genoeg nieuws. Het bedrijf steunt sinds dinsdag publiekelijk een onderdeel van de Amerikaanse FRONTIER Act: de eis dat onafhankelijke verificatieorganisaties de krachtigste AI-modellen mogen doorlichten. BNR meldde woensdagochtend dat president Trump de sector juist zo veel mogelijk ruimte wil geven.
Model cards, audits en meldplicht bij ernstige incidenten
De FRONTIER Act is op 23 juli ingediend door de Republikein Jay Obernolte en de Democraat Lori Trahan, samen met vier collega’s uit beide partijen. Het persbericht van Obernolte beschrijft een getrapt stelsel: hoe groter de ontwikkelaar, hoe zwaarder de eisen. Model cards die uitleggen hoe een model is gebouwd en waarvoor het bedoeld is. Een risicomanagementkader. Melding van ernstige veiligheidsincidenten. En terugkerende audits door externe verificatieorganisaties.
Dat laatste punt, in het wetsvoorstel afgekort tot IVO, is precies waar OpenAI ja tegen zegt. Chris Lehane, hoofd global affairs, zei dinsdag op Capitol Hill dat het bedrijf die IVO-bepaling kan steunen. Hij verwees daarbij naar de beleidsbrief die OpenAI op 9 september publiceerde, waarin staat dat democratisch verantwoorde normen, onafhankelijke verificatie en echte transparantie het huidige versnipperde stelsel van private zelfregulering moeten vervangen.
Dit is geen bekering, dit is een ruil
Hier gaat het bij ons kraken. Lees waar de twee partijen elkaar vinden en waar niet. Trump tekende op 11 december 2025 het decreet Ensuring a National Policy Framework for Artificial Intelligence, dat advocatenkantoor Gibson Dunn uitgebreid ontleedde. Dat decreet moet staten terugdringen die AI naar eigen inzicht reguleren, met breedbandsubsidie als drukmiddel en een juridische taskforce om staatswetten aan te vechten. De verklaarde inzet is een “minimaal belastend” nationaal kader dat de Amerikaanse AI-dominantie in stand houdt. De FRONTIER Act creëert óók één nationale standaard, expliciet om een lappendeken van staatsregels te voorkomen. Op dat punt willen Washington en San Francisco hetzelfde: de staten aan de kant.
Het verschil zit in wat je ervoor terugkrijgt. Trump wil de staten weg zonder federale plichten. OpenAI wil de staten weg mét federale plichten, en die plichten zijn bovendien geschreven op maat van bedrijven die de audits kunnen betalen. Voor een handvol grote labs is een jaarlijkse externe doorlichting een post op de begroting. Voor een startup zou hetzelfde regime dodelijk zijn, en daarom zit die drempel er ook in. Steun voor toezicht dat je concurrenten harder raakt dan jezelf is verstandige lobby, geen morele omslag. Wij zouden dit dus niet lezen als “OpenAI wil strengere regels”, maar als “OpenAI wil deze regels in plaats van vijftig andere”.
Dat maakt het nog niet waardeloos
En dan de kant die ons eigen argument tegenspreekt, want die is er. Zelfregulering door een lab dat zijn eigen risicoteam al eens ophief, is een zwakkere garantie dan een audit met een wettelijke basis, ook als dat lab er zelf beter van wordt. Toen OpenAI zijn preparedness-team schrapte, was er geen enkele instantie die daar iets tegenover kon zetten. Een externe verificateur met toegang tot het model is dan een verbetering, ook al is de motivatie van de voorstander niet zuiver. Cynisme over het motief is geen argument tegen de maatregel.
Dat de sector zelf begint te schuiven, zagen we deze maand vaker. Anthropic-baas Dario Amodei riep op tot afremmen, en ook Sam Altman en Elon Musk pleitten voor een nationale pas op de plaats bij de zwaarste modellen.
Kijk in je AI-tool welk model je eigenlijk gebruikt
Wat jij hier vandaag mee kunt: open de instellingen van de AI-tool die je het vaakst gebruikt en zoek op welk model eronder draait. Staat er niets, of alleen een merknaam zonder versie, dan heb je geen enkele manier om te weten wat er is getest en wanneer. Dat is nu al informatie waar je om mag vragen bij je leverancier, en het is precies het gat dat model cards zouden dichten.
Het echte ijkpunt komt zodra de FRONTIER Act in stemming gaat en blijkt of de auditverplichting de rit overleeft of sneuvelt in ruil voor het preemptie-artikel dat het Witte Huis wil. Blijft alleen dat laatste overeind, dan hebben de staten hun bevoegdheid ingeleverd en heeft niemand er toezicht voor teruggekregen. Dat de EU zulke verplichtingen wel op papier heeft maar nauwelijks handhaaft, lieten we eerder zien in de optelsom van 171 wetten en 315 toezichthouders.