Wat zijn large language models (LLM’s)?

Laatst bijgewerkt: mei 2026

Large language models (grote taalmodellen, afgekort LLM’s) zijn de techniek achter chatbots en veel schrijfhulpen. In dit artikel leggen we uit wat een LLM is, hoe het taal “begrijpt”, en waarom het soms fouten maakt.

Wat is een large language model?

Een large language model is een AI-model dat getraind is op enorme hoeveelheden tekst. Daardoor heeft het geleerd welke woorden waarschijnlijk op elkaar volgen. Geef je het een stuk tekst of een vraag, dan voorspelt het woord voor woord een passende voortzetting. Zo ontstaan samenhangende antwoorden. LLM’s zijn een vorm van generatieve AI en draaien op neurale netwerken.

Belangrijk: een LLM “weet” niets in menselijke zin. Het rekent uit wat een waarschijnlijke voortzetting is op basis van patronen in tekst. Het resultaat klinkt vaak vloeiend, maar dat is geen garantie dat het klopt.

Hoe “begrijpt” een LLM taal?

Tijdens de training ziet het model miljarden voorbeelden van tekst. Het leert daaruit verbanden: welke woorden bij elkaar horen, hoe zinnen lopen, en welke antwoorden vaak op vragen volgen. Dat is statistisch patroonherkennen, geen begrip zoals bij mensen. Toch kan het resultaat verrassend nuttig zijn — voor samenvatten, vertalen, brainstormen en uitleggen. Meer over de werking: hoe werkt AI?

Wat kun je ermee?

• teksten schrijven, herschrijven en samenvatten;
• vragen beantwoorden en uitleg geven;
• vertalen en toon aanpassen;
• ideeën genereren en structureren.

De beperkingen van LLM’s

• Hallucineren: ze kunnen feiten, bronnen of citaten verzinnen die niet bestaan.
• Kennisgrens: een model kent vooral wat in de trainingsdata zat; recente gebeurtenissen kan het missen.
• Vooroordelen: patronen in de data, inclusief vooroordelen, werken door in de antwoorden.
• Geen bronbesef: standaard geeft het geen betrouwbare bronvermelding.

Gebruik een LLM daarom als slimme assistent die je controleert, niet als feitenbron. Hoe je er betere antwoorden uit haalt, lees je bij prompts schrijven.

Veelgestelde vragen

Meer lezen bij een betrouwbare bron: de Rijksoverheid over AI.