9 oktober 2026
Je opent een OpenAI-link en ziet honderden wiskundige manuscripten. Een map vol antwoorden ziet er overtuigend uit. Maar vóór je “opgelost” boven een schoolopgave of een nieuwsbericht zet, moet duidelijk zijn welke stelling daadwerkelijk gecontroleerd is.
OpenAI publiceerde op 6 oktober een verzameling resultaten van een intern model. Bij onze controle op 9 oktober noemt de repository 719 manuscripten in 372 families. De nieuwe berichtgeving maakt van die aantallen soms een telling van opgeloste problemen. Dat volgt er niet uit.
OpenAI telt manuscripten én resultaatfamilies
Een familie kan een hoofdresultaat, aanvullende argumenten, gevolgen of een ander bewijs bevatten. Meerdere manuscripten kunnen dus bij hetzelfde resultaat horen. De repository meldt ook verschillende stadia van verificatie en waarschuwt dat niet-geformaliseerde resultaten problemen kunnen bevatten.
| Wat openbaar staat | Wat je daaruit kan vaststellen |
|---|---|
| Een manuscript | De gepresenteerde claim en redenering zijn te lezen. |
| Een bijbehorende formele uitwerking | Een concrete, precies geformuleerde stelling kan machinaal worden nagegaan. |
| Onafhankelijke inhoudelijke beoordeling | Vakgenoten kunnen ook betekenis, aannames en aansluiting op bestaande kennis beoordelen. |
Volgens de telling en terminologie in OpenAI’s versiegeschiedenis zijn 300 van 719 hoofdresultaten geformaliseerd: ongeveer 42%. Dat is een controle van de formeel uitgewerkte stelling, geen garantie dat het volledige bijbehorende manuscript op iedere inhoudelijke keuze is beoordeeld.
Op 7 oktober trok OpenAI drie manuscripten in na een tekenfout in een argument en de gevolgen daarvan voor twee afhankelijke papers. Veertien andere manuscripten kregen inhoudelijke reparaties of verduidelijkingen; dertien aanvullende manuscripten kregen bijgewerkte verwijzingen. Dat zijn verschillende soorten wijzigingen, geen telling van dertig ingetrokken bewijzen.
Een adviseur is geen keurmerk voor 719 papers
De onafhankelijke adviesgroep AGMAI zegt expliciet dat haar adviesrol geen oordeel over de impact of goedkeuring van OpenAI’s werkwijze is. De publicatie begint het proces van menselijke beoordeling; zij sluit dat proces niet af.
Dat onderscheid verdient de hoofdrol. Een bedrijf mag resultaten openbaar maken. Het moet een adviescommissie vervolgens geen gewicht laten dragen dat die commissie zelf afwijst. De lezer heeft meer aan controleerbare versies en precieze stellingen dan aan een indrukwekkende teller.
Onze uitleg over AI gebruiken voor onderzoek hanteert dezelfde volgorde: vind de bron, bepaal welke claim erin staat en controleer die. Bij wat is AI hoort ook begrijpen waarom een overtuigend antwoord nog bewijs nodig heeft.
De Association for Human Mathematics reageert scherper op de publicatie van 6 oktober. De groep verwerpt dit publicatiemodel en vraagt om scepsis over de waarde ervan voor de wiskunde. Dat is kritiek op de werkwijze; het is geen inhoudelijk bewijs dat ieder gepubliceerd resultaat onjuist is.
Formele controle verdient meer dan wantrouwen
Het zwakke argument van de sceptische kant is dat AI-resultaten per definitie waardeloos zouden zijn. Dat gaat te ver. Openbare manuscripten en controlebestanden geven vakgenoten materiaal om op voort te bouwen. Hoe neurale netwerken patronen leren, verklaart niet vanzelf de geldigheid van iedere geproduceerde bewijsstap. Een correct geformaliseerd resultaat blijft waardevol, ook als de route ernaartoe uit een model kwam.
De vraag is welke aannames de formele stelling bevat en of die overeenkomt met de aangekondigde claim. Een klein bewijs van een beperkte stelling bevestigt niet vanzelf een grotere krantenkop. Dat verschil raakt aan de grenzen van AI-antwoorden, maar formele verificatie is een specifiekere controle dan een model zijn eigen antwoord laten nakijken.
Controleer één resultaat, niet het hele persbericht
- Kies één familie in de repository en open het bijbehorende manuscript.
- Lees de stelling en de aannames vóór de toelichting.
- Controleer welke formele bestanden, revisies en onafhankelijke reacties bij precies die versie horen.
We hebben de verzameling en haar toelichting gelezen; we hebben geen van deze onderzoeksbewijzen zelf geverifieerd. OpenAI’s aankondiging belooft verdere formele uitwerkingen en betere presentatie. De volgende relevante stap is een navolgbare beoordeling van afzonderlijke resultaten, met correcties zichtbaar in de versiegeschiedenis.