Wat is een token (en waarom bepaalt het de prijs van AI)?

3 augustus 2026 · bijgewerkt 24 oktober 2026

Een token is een verwerkingseenheid van een taalmodel. Het kan een heel woord zijn, een woorddeel of een leesteken. Het aantal hangt af van de tekst én van de tokenizer; woorden tellen is geen tokenmeting.

Wat is een token?

De tokenizer verdeelt tekst in eenheden die bij het model passen. Er bestaat geen vaste Nederlandse omrekenfactor. Laat voor een werkelijke telling de exacte tekst verwerken door de tokenizer van het gekozen model.

InvoerWat kun je vaststellen?
Een woord of zinGeen vast tokenaantal zonder tokenizer.
Een documentTel de werkelijk verwerkte tekst met de gekozen tokenizer.
Een chatverzoekOok systeeminstructies en toolgegevens kunnen meetellen.

Waarom tokens de prijs bepalen

Bij sommige API’s tellen invoer- en uitvoertokens mee in de rekening. Een chatabonnement kan een vast bedrag en andere gebruikslimieten hebben. Het gekozen model, verwerkingstype en tarief bepalen hoe een telling wordt afgerekend. Een woordenaantal alleen bewijst daarom geen prijs.

Het “contextvenster”

Het contextvenster begrenst hoeveel tokens het model per verwerking kan meenemen. De app kan een te lange invoer weigeren, inkorten of samenvatten. Welke aanpak wordt gebruikt, hangt van de app af. Controleer daarom of het document of het eerdere gesprek werkelijk is meegenomen.

Houd noodzakelijke context bij je vraag

  • Houd prompts gericht: onnodige tekst kost tokens.
  • Bij lange documenten: knip op in delen of vraag om een samenvatting.
  • Test de uitvoer met dezelfde taak voordat je modellen op prijs vergelijkt.

Een woordtelling is geen kostenberekening

Een woordtelling is nog geen gebruiksmeting
Wat is bekend?Wat heb je nog nodig?
500 woorden invoerDe werkelijke invoertelling met de gekozen tokenizer.
100 woorden uitvoerDe werkelijke uitvoertelling met die tokenizer.
Een modelnaamHet toepasselijke tarief en verwerkingstype.
Een gesprekDe werkelijk aangeboden context, inclusief eventuele systeeminstructies en toolgegevens.
Een uitlegvoorbeeld, geen uitgevoerde tokentelling. Deze pagina gebruikt geen tokenizer en berekent geen actuele prijs.

Tokens en talen

Tokenizers hebben verschillende woordenlijsten en splitsingsregels. Daardoor kan dezelfde inhoud in een andere taal een ander aantal tokens gebruiken. Dat bewijst niet dat Engels bij ieder model goedkoper of sneller is. Vergelijk de echte invoer met de juiste tokenizer en controleer de kwaliteit van beide antwoorden.

Controleer welk documentdeel is meegenomen

Vraag bij een lang document om verwijzingen naar passages en controleer die in het origineel. Een correct klinkende samenvatting bewijst niet dat elk deel is verwerkt. Verwijder noodzakelijke context niet alleen om de invoer korter te maken.

Verder met model, prompt en workflow

Bij AI-begrippen kies je een werksituatie en zie je welke controle daarbij hoort. Een token beschrijft een verwerkingseenheid; het zegt op zichzelf niets over de juistheid van een antwoord.

Bron: Hugging Face, Transformers-documentatie over tokenization, geraadpleegd 24 oktober 2026. Deze pagina rapporteert geen eigen tokentelling.

Veelgestelde vragen

Hoeveel woorden is een token?
Er is geen vaste verhouding. Het aantal hangt af van de precieze tekst en de tokenizer van het model.
Waarom ‘vergeet’ een chatbot dingen?
Het contextvenster is beperkt, maar de app bepaalt ook welke eerdere tekst of samenvatting wordt aangeboden. Controleer de werkelijk gebruikte invoer.
Betaal ik per token?
Bij API’s en sommige diensten wel, voor zowel invoer als uitvoer. Bij gewone chat-abonnementen merk je dat meestal niet direct.

Meer techniek in gewone taal: large language models · hoe werkt AI?