Hoeveel Nederlandse bedrijven gebruiken AI écht?

15 juni 2026 · bijgewerkt 30 mei 2026

Je hoort het overal: “iedereen gebruikt AI”. Maar hoeveel Nederlandse bedrijven zetten kunstmatige intelligentie nu echt in? Het CBS houdt het bij, en de cijfers geven een genuanceerder beeld dan de hype doet vermoeden. We zetten de belangrijkste getallen op een rij.

Bijna 1 op de 4 bedrijven gebruikt AI

Volgens het CBS gebruikte in 2024 22,7% van de bedrijven met 10 of meer werkzame personen een of meer AI-technologieën. Dat is een flinke stijging ten opzichte van de jaren ervoor. Tegelijk betekent het ook: ruim driekwart van de bedrijven gebruikte (nog) geen AI. De adoptie groeit snel, maar is zeker niet universeel.

Grote bedrijven lopen ver voorop

BedrijfsgrootteGebruikt AI (2024)
500+ werknemers± 59%
10–19 werknemers± 18%

Het verschil is groot: bij de grootste bedrijven gebruikt bijna zes op de tien AI, bij de kleinste minder dan twee op de tien. Grote organisaties hebben vaker de data, het budget en de mensen om ermee aan de slag te gaan.

Waarvoor gebruiken bedrijven AI?

ToepassingAandeel van AI-gebruikers
Marketing of verkoop± 35%
Bedrijfsadministratie of bestuur± 32%
R&D of innovatie± 25%

De meest gebruikte technieken waren het analyseren van tekst (text mining) en het genereren van tekst. Marketing en verkoop is de populairste toepassing — logisch, want daar levert AI snel zichtbaar resultaat. Meer hierover lees je in AI in marketing en AI voor bedrijven.

Wat betekent dit voor jou?

Of je nu ondernemer of werknemer bent: AI is geen hype-randverschijnsel meer, maar ook geen wondermiddel dat overal draait. Voor kleinere bedrijven liggen er juist kansen, omdat veel tools gratis of goedkoop te proberen zijn. Begin klein, kies een concrete taak en meet het resultaat.

Waarom kleine bedrijven achterblijven

Het grote verschil tussen grote en kleine bedrijven heeft een paar logische oorzaken. Grote organisaties hebben vaker een IT-afdeling, een databudget en mensen die tijd hebben om met nieuwe technologie te experimenteren. Kleine bedrijven en zzp’ers missen die ruimte vaak — niet de wil, maar de tijd en de kennis. Toch is juist daar de drempel de afgelopen jaren flink gedaald: veel AI-tools zijn nu gratis of goedkoop te proberen, zonder dat je iets hoeft te installeren of programmeren.

De meestgebruikte technieken

Volgens het CBS waren de twee meest gebruikte AI-technieken het analyseren van geschreven tekst (text mining) en het genereren van tekst. Dat sluit aan bij de populairste toepassing — marketing en verkoop — want daar draait veel om taal: teksten schrijven, klantvragen analyseren, content maken. AI die tekst begrijpt en produceert levert daar het snelst zichtbaar resultaat op, en is bovendien laagdrempelig: je hebt er geen technische infrastructuur voor nodig.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

De cijfers laten vooral zien dat AI uit de experimenteerfase komt, maar nog lang niet overal draait. Voor kleinere bedrijven is dat goed nieuws: je hoeft geen voorloper te zijn met een groot project. Begin bij een concrete taak die nu veel tijd kost — bijvoorbeeld offertes opstellen of e-mails beantwoorden — en los die op met een gratis tool. Meet het resultaat, en breid pas uit als het bevalt.

Belangrijk: laat je niet gek maken door de hype. AI is geen wondermiddel dat je omzet verdubbelt, maar een hulpmiddel dat terugkerend werk versnelt. Wie er nuchter en gericht mee begint, haalt er het meeste uit — en houdt tijd over voor het werk waar mensen echt het verschil maken.

De trend: snel en blijvend

Wat de cijfers vooral laten zien, is de richting. Het AI-gebruik onder Nederlandse bedrijven is in korte tijd flink gestegen, en die lijn zet door. De technologie wordt toegankelijker, goedkoper en makkelijker in bestaande software te gebruiken — denk aan AI-functies die gewoon in je tekstverwerker of mailprogramma verschijnen. Daardoor hoeft een bedrijf steeds minder een bewuste keuze te maken om “met AI te beginnen”: het komt vanzelf binnen via de tools die je al gebruikt. Voor ondernemers betekent dat: de vraag is niet langer óf je met AI te maken krijgt, maar hoe bewust en verstandig je het inzet. Wie nu de basis leert en een paar concrete toepassingen onder de knie krijgt, staat straks vooraan in plaats van achteraan.

Veelgestelde vragen

Hoeveel Nederlandse bedrijven gebruiken AI?
In 2024 gebruikte ongeveer 22,7% van de bedrijven met 10+ werknemers AI, volgens het CBS. Bij grote bedrijven (500+) was dat bijna 59%.
Waarvoor gebruiken bedrijven AI het meest?
Voor marketing of verkoop (± 35%), bedrijfsadministratie (± 32%) en R&D of innovatie (± 25%).
Is AI alleen voor grote bedrijven?
Nee. Grote bedrijven lopen voorop, maar juist kleine bedrijven kunnen snel profiteren omdat veel tools laagdrempelig te proberen zijn.

Cijfers: CBS, AI-monitor 2024. Verder lezen: AI voor bedrijven.