Het Nederlandse AI-handboek Nederland & België Bijgewerkt 3 november 2026

WatisAI.nl

AI uitgelegd in gewone taal — zonder hype, zonder bangmakerij.

Home · AI nieuws

ChatGPT basisschool: Kamerwens is geen verbod

ChatGPT basisschool: lees de motie en onderscheid Kamerwens, schoolafspraak en verbod. Check je lesopzet op leeftijd, gegevens, broncontrole en toezicht.

Open de statuscheck

Door Daan Koster ·

Een Nederlandse klas waar leerlingen met potlood schrijven, een leraar bij het bord en een ouder die een kalender bekijkt.

30 oktober 2026 · bijgewerkt 2 november 2026

88 van 150zetels achter de motie, volgens de NOS via TPO.nl
5%van de scholen in het funderend onderwijs had AI-beleid, volgens een Kamermotie van juni (TPO.nl)
29 oktoberindiening van motie 37020-VIII-84; dit is geen stemuitslag

ChatGPT op de basisschool: de Kamer vraagt om een verbod op leerlinggebruik, terwijl een school daarnaast eigen lesafspraken nodig heeft. De motie is een verzoek aan het kabinet; zij is geen ingevoerde verbodsregel.

Volt en CDA dienden die motie in op donderdag 29 oktober 2026, tijdens het debat over de onderwijsbegroting. Hieronder staat wat de bronnen over AI op de basisschool zeggen, wat ze open laten, en een statuscheck waarmee je de vragen van een ouder of leraar beantwoordt.

Een motie is een verzoek, geen regel.
Motie

Kamer vraagt het kabinet een verbod te regelen. Niet bindend.

Regel

Zou pas gelden na uitwerking door het kabinet. Nog niet in de bronnen.

ChatGPT basisschool: de motie gaat over leerlinggebruik

De motie 37020-VIII-84 van 29 oktober 2026 vraagt het kabinet om in het regieplan digitalisering een verbod op generatieve AI door leerlingen in het primair onderwijs op te nemen. De tekst beperkt dat verzoek niet tot lezen, schrijven of rekenen.

De formulering is: “waarbij ten minste gebruik van generatieve AI door leerlingen in het p.o. verboden wordt”. Lesvoorbereiding door een leerkracht staat niet in dat verzoek. Dat is een verschil in gebruiker, geen uitgewerkte uitzondering voor een educatieve chatbot.

Correctie, 1 november 2026: de eerdere versie koos een smalle uitleg op basis van het AD. Nu de motietekst is gecontroleerd, vervalt die uitleg. Een verzoek aan het kabinet blijft iets anders dan een al ingevoerde schoolregel.

De grens in de motietekst
LeerlingGeneratieve AI: gevraagd verbod.
LeerkrachtLesvoorbereiding niet genoemd in dit verzoek.
BasisvaardighedenGeen afbakening tot deze lessen in de tekst.

Hoe groot is de meerderheid, en wat is een motie waard?

Volt en CDA zijn de initiatiefnemers. D66, PRO, JA21, PvdD, Denk, 50Plus, SP en CU dienden mee in (AD, 29 oktober 2026). Samen zijn dat volgens de NOS 88 van de 150 zetels, meldt TPO.nl op 29 oktober 2026.

Toch is een motie geen wet. TPO.nl schrijft dat een motie niet bindend is en dat het kabinet zelf bepaalt hoe het een aangenomen verzoek uitvoert. Computable (30 oktober 2026) meldt dat de Kamer vraagt het Regieplan Digitalisering Funderend Onderwijs hierop aan te passen.

InitiatiefVolt (Laurens Dassen) en CDA (Etkin Armut).
Mede ingediendD66, PRO, JA21, PvdD, Denk, 50Plus, SP en CU.
KabinetsadviesHet officiële Kamerstuk vermeldt: “Ontraden”.
Zetels achter de motie (NOS via TPO.nl)
GroepZetels
Steun voor de motie
88
Tweede Kamer totaal
150

Statuscheck: wat staat vast over AI op de basisschool?

Kies een vraag. De check geeft per vraag aan of het antwoord vaststaat, nog openligt of niet in de bronnen staat. Hij blijft in je browser.

Statuscheck AI op de basisschool · blijft in je browser
Welke vraag heb je?
Kies een vraag en druk op de knop.

Lesopzetcheck: leerling of leerkracht?

Deze check geeft bespreekpunten voor het schoolteam, geen toestemming of oordeel over een product. Kies de lesopzet; vul geen namen, werkstukken of andere leerlinggegevens in.

Maak je keuzes. Er wordt niets verstuurd.

Een tool met het etiket educatief is nog geen goede les

De basis staat bij wat is AI en generatieve AI. Het AD beschrijft op 30 oktober 2026 de discussie tussen vrij chatbotgebruik en een toepassing bij een afgebakend leerdoel. Die tegenstelling verdient een concrete lesafspraak. Alleen het etiket ‘educatief’ zegt nog niets over leerlinggegevens, broncontrole of toezicht.

Kennisnet adviseert in zijn schoolafspraken van 27 mei 2025 om goedgekeurde tools te gebruiken, zelf de regie te houden en AI niet als vervanging van eigen werk in te zetten. Dat zijn handvatten voor een school, geen bewijs dat een bepaald product geschikt is voor een kind.

Ook vertrouwen in de leerkracht is op zichzelf te weinig. Zonder afspraak over leeftijd, ingevoerde gegevens en controle van antwoorden blijft ‘verantwoord gebruik’ een belofte. De lesopzetcheck in het app-venster maakt die gaten zichtbaar zonder leerlinggegevens op te vragen.

Schoolafspraak vóór de toolkeuze
LeerdoelWelke vaardigheid oefent het kind zelf?
GegevensGeen leerlinggegevens invoeren.
ControleLeerkracht controleert antwoord én bron.

Welke stappen volgen na een Kameruitspraak?

  1. 29 oktoberMotie ingediend tijdens het debat over de onderwijsbegroting (TPO.nl, AD).
  2. StemmingBehandeling en uitslag controleren bij het officiële Kamerstuk; geen uitslag geclaimd.
  3. DaarnaHet kabinet bepaalt hoe het een aangenomen verzoek uitvoert (TPO.nl).
  4. OnbekendAanpassing van het Regieplan Digitalisering Funderend Onderwijs (Computable).
Zo ver is het nu.
GebeurdMotie ingediend op 29 oktober 2026.
Te controlerenBehandeling en stemuitslag bij het Kamerstuk.
OpenUitvoering door het kabinet.

Welke afspraak vraag je bij je volgende controle?

Je hoeft niet op de stemming te wachten om iets te vragen. Vraag de school of er een afspraak over AI in de klas ligt, en of die ook geldt voor huiswerk. Meer achtergrond over leren met AI staat bij AI in het onderwijs, en over de risico's bij AI-risico's en ChatGPT.

Drie vragen voor de school
1Is er een AI-afspraak voor de klas?
2Geldt die ook voor huiswerk?
3Wie controleert de les en de antwoorden?

Verandert de lesafspraak na de stemming?

Bij je volgende controle tellen de officiële behandeling van de motie en de reactie van het kabinet. Alleen steun bij indiening bewijst nog geen stemuitslag of ingevoerd verbod. Controleer daarnaast welke afspraak de school zelf heeft vastgelegd.

Bronnen: Tweede Kamer, motie 37020-VIII-84 (29 oktober 2026); AD (29 en 30 oktober 2026); TPO.nl (29 oktober 2026); Computable (30 oktober 2026); Kennisnet, Schoolafspraken over het gebruik van generatieve AI (27 mei 2025). Actualisatie: 1 november 2026.

Drie documenten, drie verschillende vragen
MotieWat vraagt de Kamer?
UitwerkingWelke maatregel voert het kabinet in?
SchoolafspraakWelke lesafspraak geldt op deze school?

Weet je wat er nu vaststaat?

Een motie is gestemd of niet, een regel is er of niet. De statuscheck zegt het per vraag.

Open de statuscheck