---
title: "Riemann hypothese en Claude: 17 miljoen regels"
date: 2026-11-20
author: "Daan Koster"
featured_image: "https://watisai.nl/wp-content/uploads/2026/11/riemann-hypothese-claude-lean.jpg"
categories:
  - name: "AI nieuws"
    url: "/category/ai-nieuws.md"
---

# Riemann hypothese en Claude: 17 miljoen regels

**17.374.215**regels Lean-code in 175.187 bestanden (eigen scan op 20 nov 2026)

0sorry’s, eigen axioma’s of native\_decide buiten commentaar

**2 jaar**verplichte wachttijd na vakpublicatie voor de Clay-prijs van 1 miljoen dollar





Op X ging vrijdagmiddag één zin rond: de 167 jaar oude Riemann hypothese zou zijn opgelost. De post van Princeton-onderzoeker Yifan Zhang trok binnen drie uur 1,45 miljoen weergaven. De echte bron is een vier pagina’s tellende notitie van Anthropic-wiskundige Levent Alpöge op [alpo.ge/remark.pdf](https://alpo.ge/remark.pdf), met onderaan in voetnoot één veertien linkjes naar een gecomprimeerd Lean-archief van 229 megabyte.

Wij haalden alle veertien archiefdelen zelf binnen en maten elk bestand door. Wat erin zit verrast beide kampen: geen slordig trucje met een zelfbedachte definitie, maar ook nog geen onafhankelijk bevestigde oplossing. Op [wat is AI](https://watisai.nl/) leggen we zonder omhaal uit wat die code nu al laat zien en welke grote toets nog openstaat.



![Eerste pagina van de notitie remark.pdf van Levent Alpöge over het Riemann-bewijs met Claude en de links naar veertien Lean-archiefdelen](https://watisai.nl/wp-content/uploads/2026/11/alpo-remark-pagina-1.jpg)Pagina 1 van de originele notitie op alpo.ge/remark.pdf (20 november 2026), met onderaan de links naar de veertien Lean-archiefdelen.

## 175.187 bestanden, 1,03 gigabyte code en nul sorry’s

Op X en Hacker News werd druk gegokt naar de omvang van het archief. Iemand schatte 2 miljoen regels Lean, een ander meldde 1,18 gigabyte. Uit onze eigen scan van alle veertien delen op 20 november 2026 blijkt de werkelijke schaal: 175.187 losse Lean-bestanden, goed voor precies 17.374.215 regels code en 1.030,54 megabyte aan tekst.

Daarin zitten 778.887 stellingen (`theorem`), 34.307 hulpstellingen (`lemma`) en 210.953 definities (`def`). Ruim 70 procent van alle code staat in één enkele map: `Development` (12,23 miljoen regels). Het langste losse bestand, `IsAdmissibleSplittingCharPairMulTwist.lean`, telt 17.981 regels.

We scanden alle 175.187 bestanden, buiten commentaar, op bekende sluiproutes waarmee een Lean-bewijs kan vals spelen: `sorry`, `admit`, eigen `axiom`-declaraties, `unsafe`, `implemented_by` en `native_decide`. De teller bleef op nul staan. In `BuildAid` zitten wel vijf bestandjes met `Lean.modifyEnv`, maar die filteren alleen zoeksuggesties in Lean en voegen geen axioma’s toe. Toch bewijst een schone tekstscan nog niet dat alle 175.187 bestanden foutloos compileren.



Eigen meting WatisAI.nl · regels Lean-code per map (20 nov 2026)MapRegels codeDevelopment (141.928 bestanden)12,23 miljoen (70,4%)

Formalism (18.254 bestanden)3,20 miljoen (18,4%)

GroundTheory (8.507 bestanden)1,12 miljoen (6,4%)

ReciprocityTheory (3.845 bestanden)563 duizend (3,2%)

Overige 7 delen (2.653 bestanden)259 duizend (1,5%)

Gemeten op alle 14 delen van alpo.ge/lean.tar.gz (1.030,54 MB ongecomprimeerd, 778.887 stellingen).

## Bewijst Statements.lean wel de echte Riemann hypothese?

De grootste angst bij AI-bewijzen in Lean is dat de computer stilletjes een makkelijker vraagstuk bewijst dan de kop belooft. Wiskundige Kevin Buzzard zette die vraag op 12 november 2026 bovenaan zijn vierdelige Lean-check op de Xena-blog, nadat OpenAI 722 AI-wiskundepapers publiceerde waarvan drie zonder Lean-code later werden teruggetrokken om een tekenfout.

Daarom openden we zelf de twee eindbestanden uit het archief: `Statements.lean` (16 regels) en `Main.lean` (12 regels). `Statements.lean` importeert rechtstreeks de standaardbibliotheek Mathlib onder Lean 4.33.1. In `Main.lean` staan vijf eindstellingen: eerst direct Mathlibs eigen `RiemannHypothesis`, gevolgd door de expliciete vorm voor niet-triviale nulpunten van de zetafunctie en drie varianten van de gegeneraliseerde Riemann hypothese (GRH) voor Dirichlet L-functies.

Ook IAS-postdoc Constantin Kogler schreef op X dat de Lean-formulering voor GRH bij Dirichlet L-functies klopt. Dat maakt de eerste check opvallend schoon: over de vraag zelf lijkt geen woordspelletje gespeeld. De vervolgvraag blijft wel open: komt de complete boom van 17,37 miljoen regels zonder fouten door Lean én door een tweede, onafhankelijke verificatiekernel?



lean/src/Main.lean (12 regels) · Lean 4.33.1 + Mathlibimport Statementsimport Supplements.Kernels.MainTheoremsAlltheorem riemannHypothesis : RiemannHypothesis := rhOfAlltheorem riemannZeta\_eq\_zero\_re : RiemannZetaZerosOnLine := rhOfAlltheorem LFunction\_eq\_zero\_re : DirichletLZerosOnLine := claimAll.2.1WEL AANGETOOND (eigen scan 20 nov 2026)Statements.lean (16 r.) importeert Mathlib · 0 sorry · 0 eigen axiomNOG OPENVolledige onafhankelijke lake build + tweede kernel (lake comparator)Letterlijke regels uit Main.lean (alpo.ge/lean.tar.gz) naast de openstaande Lean-toetsen van Kevin Buzzard.

## Een dag na de beursgang: toeval of timing?

Op Hacker News (1.113 punten en 730 reacties binnen enkele uren) en op X sprongen veel lezers meteen op de datum. Gisteren, 19 november 2026, ging Anthropic naar de Nasdaq en haalde 81 miljard dollar op bij [Anthropics beursgang van gisteren](https://watisai.nl/anthropic-beursgang-afhankelijkheidscheck/). Nog geen dag later legt een Anthropic-onderzoeker een mogelijke oplossing voor het beroemdste van alle millenniumproblemen op tafel.

Toch is het te makkelijk om dit weg te zetten als een goedkope beursstunt. Levent Alpöge is geen onbekende marketingstem maar een erkende getaltheoreticus die eerder meewerkte aan Hilberts tiende probleem en in augustus 2026 een paper over de zesdimensionale bol S6 uitbracht. In `remark.pdf` noemt hij de timing zelf “horrible”, schrijft hij dat de doorbraak zondagavond viel (de laatste tijdlijnstap, GRH, dateert van 16 november) en dat hij meteen Anthropic-baas Dario Amodei berichtte maar eerst rekening moest houden met een beursbeperking.

De kritiek op het publiceren zelf snijdt wel hout. Onderzoeker Zhengyu Hu merkte op X scherp op dat grote AI-bedrijven met zo’n aankondiging de zwaarste controlelast afschuiven op de wetenschappelijke gemeenschap, terwijl de krantenkoppen — tot in Scientific American — de overwinning al half uitroepen. En onze eigen tekstscan op nul `sorry`’s heeft ook een harde grens: hij vervangt geen echte compilatie en sluit geen verborgen bug in de Lean-kernel uit.



1. **1859**Bernhard Riemann formuleert de Riemann hypothese over de verdeling van priemgetallen.
2. **September 2018**Michael Atiyah claimt een kort bewijs in Heidelberg; vakgenoten vinden snel fatale gaten.
3. **8 september 2026**OpenAI claimt met agents en Lean een doorbraak bij het Navier-Stokes-probleem.
4. **6 okt – 16 nov 2026**Tijdlijn in remark.pdf: 20 stappen met Claude tot de uitbreiding naar GRH op 16 november.
5. **19 november 2026**Anthropic gaat naar de Nasdaq (81 miljard dollar opgehaald, slotkoers 97,17 dollar).
6. **20 november 2026**Alpöge zet remark.pdf en 14 delen Lean-code online op alpo.ge; verificatie start.

Tijdlijn op basis van remark.pdf, Clay Mathematics Institute en beursgegevens van 19–20 november 2026.

## Toets de Riemann-claim of reken de leestijd per Lean-map uit

Leg Alpöges aankondiging langs de vijf harde eisen voor AI-bewijzen, of blader door onze eigen meting van alle elf mappen uit het 229 MB grote archief.

Riemann Lean-check · werkt direct in je browser

 1. Bewijs-toets (5 eisen) 2. Archiefmeting (17,37M regels) 

 Alpöge: Riemann (20 nov 2026) OpenAI: Navier-Stokes (8 sep 2026) Volledig erkend bewijs 

  Vink aan wat onafhankelijk is aangetoond  **1. Juiste stelling in Mathlib** — `Statements.lean` formuleert exact de Riemann hypothese, geen afgezwakte variant.  **2. Geen tekstuele sluiproutes** — 0 `sorry`, 0 `admit`, 0 eigen `axiom` en 0 `native_decide` in de broncode.  **3. Onafhankelijke compilatie** — derden bouwden alle 175.187 bestanden foutloos met Lean 4.33.1.  **4. Tweede kernel en axioma-audit** — gecontroleerd met `lake comparator` of een aparte kernel tegen kernelbugs.  **5. Vakpublicatie plus 2 jaar** — leesbaar gepubliceerd in een erkend tijdschrift en twee jaar overeind gebleven (Clay-eis). 

 

 Jouw leessnelheid (regels Lean per minuut)   Filter op mapnaam   



  Map of bestandBestandenRegels codeGrootteAandeel   

 









## Zo prik je zelf door de volgende AI-wiskundeclaim heen

De Riemann hypothese is al de derde grote AI-wiskundeclaim van dit najaar. Met drie snelle controles zie je binnen vijf minuten of een virale post op X meer is dan lawaai.



1. **Open eerst het stellingbestand.** Kijk of de claim rechtstreeks een standaardbibliotheek als Mathlib importeert, zoals `Statements.lean` hier doet, in plaats van eigen vereenvoudigde definities.
2. **Scheid code van onafhankelijke compilatie.** Een archief zonder `sorry` bewijst niets zolang niemand de hele boom heeft gebouwd en door een tweede kernel haalde — precies het verschil dat ook gold bij [de Navier-Stokes-claim van OpenAI](https://watisai.nl/openai-navier-stokes-bewijs/) en [de eerdere claim rond een door Claude gevonden enzym](https://watisai.nl/claude-enzym-claim-check/).
3. **Houd de tweejaarstermijn in de gaten.** Voor een Millennium-prijs van 1 miljoen dollar telt een archief op een persoonlijke site niet. Het Clay Mathematics Institute eist publicatie in een erkend vaktijdschrift én twee jaar vakcontrole zonder weerlegging.

Eerder dit jaar zagen we datzelfde patroon al bij [een eerder AI-bewijs van een vijftig jaar oud wiskundevermoeden](https://watisai.nl/ai-wiskundig-bewijs-cycle-double-cover/). Grote [large language models](https://watisai.nl/large-language-models/) zoals [Claude Fable 5.2](https://watisai.nl/claude-fable-5-2/) kunnen enorme brokken formele bewijscode genereren, maar snelheid in code is iets anders dan begrip bij wiskundigen.





## Pas na een geslaagde build valt het eerste echte oordeel

Twee concrete momenten bepalen of 20 november 2026 de wiskundeboeken haalt of in het rijtje mislukte pogingen belandt naast Michael Atiyahs snel weerlegde lezing uit 2018. Eerst moet een onafhankelijke groep alle 175.187 bestanden met Lean 4.33.1 bouwen en met `lake comparator` en een tweede kernel aantonen dat er geen verborgen axioma’s of kernelbugs in zitten.

Slaagt die build, dan begint pas het echte wiskundewerk. Alpöge erkent zelf dat een automatisch uitgeschreven tekstversie boven de 250.000 pagina’s uitkwam — met als eerste stelling het triviale feit dat een reëel getal ongelijk aan een half groter of kleiner dan een half is — en dat hij grote stukken van het argument zelf nog moet doorgronden en inkorten. Pas als er een leesbaar vakartikel ligt én twee jaar na publicatie geen lek is gevonden, mag de Riemann hypothese van de lijst open problemen af.

Bronnen (geraadpleegd 20 november 2026): Levent Alpöge ([alpo.ge/remark.pdf](https://alpo.ge/remark.pdf) en 14-delig Lean-archief op alpo.ge), eigen archiefscan WatisAI.nl, X-posts van Yifan Zhang, Constantin Kogler en Zhengyu Hu, Hacker News-discussie #50574968, Kevin Buzzard (Xena-blog, 12 november 2026), Scientific American (20 november 2026) en het prijsreglement van het Clay Mathematics Institute.



ROUTE NAAR ERKENNING · VAN ARCHIEF NAAR CLAY-PRIJS1Onafhankelijke Lean-build + tweede kernel (dagen)175.187 bestanden foutloos bouwen in Lean 4.33.1 en toetsen met lake comparator2Leesbare vereenvoudiging door mensen (maanden)Van 250.000 pagina’s machine-uitleg naar een helder, controleerbaar vakartikel3Vakpublicatie plus 2 jaar wachttijd (Clay-reglement)Pas na brede vakacceptatie volgt beoordeling voor de 1 miljoen dollar prijsDe drie drempels tussen een openbaar Lean-archief en een officieel erkend Millennium-bewijs.

## 17,37 miljoen regels langs vijf harde eisen

Zie direct welke stappen Alpöges Riemann-archief al haalt en hoeveel werkjaren je aan de elf mappen zou lezen.

[Naar de bewijs-toets](#riemann-check)