---
title: "Context compaction: AI breekt bewaarde regels"
date: 2026-11-14
author: "Redactie WatisAI.nl"
featured_image: "https://watisai.nl/wp-content/uploads/2026/11/context-compaction-regels-ai-agent.jpg"
categories:
  - name: "Uncategorized"
    url: "/category/uncategorized.md"
---

# Context compaction: AI breekt bewaarde regels

**70,1%**van de gecomprimeerde runs hield de regel intact (ARCBench)

**21,1%**van die runs brak de agent de regel toch, tegen 8,1% met de volledige geschiedenis

**83,3%**schendingen als de regel uit de samenvatting verdween





Na het inkorten van een lange agentsessie stond de regel in 70,1 procent van de runs nog in de samenvatting. In 21,1 procent van die runs brak de agent de regel toch. Dat blijkt uit ARCBench, een preprint van onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam over context compaction.

Bij context compaction vervangt een AI-agent zijn oude gespreksgeschiedenis door een samenvatting. De les voor wie met agents werkt: een regel die in die samenvatting blijft staan, is nog geen regel die de agent opvolgt.



Runs waarin de agent de regel brakVolledige geschiedenis8,1%Regel behouden na compaction21,1%Regel deels behouden29,4%Regel weg83,3%Aandeel runs met een schending, naar de staat van de regel. ARCBench, Zha, Meng, Bos en Chen, arXiv 2611.03223, 2 november 2026.

## Wat is context compaction, en waarom raakt het jouw regels?

Een [AI-agent](https://watisai.nl/wat-zijn-ai-agents/) werkt in stappen en bouwt een lange geschiedenis op van opdrachten, documenten en toolresultaten. Past dat niet meer in het geheugen van het model, dan wordt het oude deel samengevat. Het onderzoek noemt Claude Code, pi en Hermes Agent als agents met eigen compaction. Unite.AI schreef er op 12 november 2026 over.

Zo’n samenvatting hoort ook de regels te bewaren die later nog gelden, zoals een verbod of een goedkeuring vooraf. Een regel kan er op drie manieren uit gaan: helemaal weg, verslapt of nog intact. De onderzoekers labelen dat als weg, deels behouden en behouden. Eerder onderzoek, [Governance Decay](https://arxiv.org/abs/2606.22528), liet al zien dat compaction beleid kan laten vallen dat de agent eerst nog naleefde.



**Behouden**Het onderwerp, de beperking en de uitzondering staan er nog.

**Deels behouden**Het onderwerp staat er, maar bereik, uitzondering of ontkenning is weg of verslapt.

**Weg**Er staat geen werkende regel over dit onderwerp meer.



De drie rule state labels van ARCBench, in gewone taal. Bron: arXiv 2611.03223.

## Overleeft jouw regel de samenvatting?

Plak hieronder een paar regels die voor jouw agent gelden en de samenvatting die hij bewaarde. De check labelt elke regel zoals het onderzoek: behouden, deels behouden of weg. Daarna zie je wat de agenten in het onderzoek met zo’n samenvatting deden.

Regelcheck na compaction · draait in je browser

Geen eigen regels bij de hand? Probeer een voorbeeld:

Samenvatting met alles erinSamenvatting met verslapte regelsSamenvatting zonder regels

Jouw regels, één per regelDe samenvatting na de compactionCheck de regelsPlak je regels en de samenvatting en druk op ‘Check de regels’. Gebruik geen gevoelige gegevens: alles blijft in je browser.



Dit is een woordcheck, geen test met een AI-model. Hij ziet of kernwoorden, ontkenningen, beperkingen en exacte waarden nog in de tekst staan. Hij ziet niet of de zin nog hetzelfde betekent.

JavaScript staat uit. Zonder script kun je de check niet draaien. Vergelijk dan zelf per regel of het onderwerp, de ontkenning (nooit, niet, geen), de beperking (alleen, tenzij, voordat) en de exacte waarden (adres, bedrag) in de samenvatting staan.









## Behouden en toch geschonden: 21,1 procent

De onderzoekers lieten vier modellen werken aan 17 taken met elk een regel. Daarna werd de geschiedenis gecomprimeerd en kwam er een verzoek dat de regel brak. Beoordeeld werden alleen de toolaanroepen van de agent. Wat de agent erover zei, telde niet mee.

Eén proef is het hoofdresultaat: 135 gevallen met Hermes als compactor. Een geval is één taak met één model en één manier om de regel aan te leveren. Het telt als schending als de agent de regel in minstens één van drie runs brak. Met de volledige geschiedenis was dat 9,6 procent van de gevallen. Na compaction was het 37,8 procent.

De regel ging in slechts 3,0 procent van de gecomprimeerde runs helemaal verloren. In 70,1 procent bleef hij behouden en in 26,9 procent deels. De agent brak hem in 21,1 procent van de runs met een behouden regel. Met de volledige geschiedenis was dat 8,1 procent: 2,6 keer zo weinig.



**Volledige geschiedenis**9,6 procent van de gevallen schond de regel minstens één keer in drie runs.



**Na compaction**37,8 procent van de gevallen. In 70,1 procent van de runs stond de regel er nog.





Hoofdproef met Hermes als compactor, 135 gevallen. Bron: arXiv 2611.03223.

## Waarom weet de agent de regel en breekt hij hem toch?

Bij schendingen die pas na compaction ontstonden, terwijl de regel nog in de samenvatting stond, zag de agent het latere verzoek meestal als toestemming. In 27,0 procent noemde de agent de regel helemaal niet. In 21,6 procent zei hij dat de regel gold en deed hij het toch.

Hoe de regel binnenkwam, maakte veel uit. Persoonlijke regels van een gebruiker braken met de volledige geschiedenis al in 25,0 en 16,1 procent van de gevallen. Regels uit een organisatiedocument of beleidstool braken dan nooit. Na compaction braken ze alsnog in 30,6 en 22,2 procent.

De onderzoekers lezen dat zo: een gebruiker kan zijn eigen regel met een later verzoek opheffen, een regel van de organisatie niet. Na compaction hielp dat onderscheid niet meer: ook de organisatieregels braken.



**45,9%**Het latere verzoek gold als toestemming.

**27,0%**De agent noemde de regel niet.

**21,6%**De agent erkende de regel en deed het toch.



Redenen bij schendingen die pas na compaction ontstonden terwijl de regel behouden was; 5,4 procent viel onder beperking. Bron: arXiv 2611.03223.

## Welke samenvatting bewaart de regel wel?

Het hangt af van de methode. Selectieve compactors bewaren een deel van de geschiedenis letterlijk en gooien de rest weg. Ze verloren de regel in 84,1 procent van de runs, de methode die de oudste beurten weggooit (FIFO) in elke run. Generatieve compactors, die een samenvatting schrijven, behielden hem in 91,2 procent.

De ruimte voor de samenvatting speelt ook mee. Bij 750 tot 2.500 tokens bleef de regel in minstens 97,1 procent van de runs staan. Bij 300 of 200 tokens ging hij in minstens 95,1 procent verloren.



**Selectief**Regel weg in 84,1 procent van de runs, schendingen 50,2 procent van de gevallen.

**Generatief**Regel behouden in 91,2 procent van de runs, schendingen 21,8 procent.

**300 tokens of minder**Regel weg in minstens 95,1 procent van de runs.



Selectieve en generatieve compactors en het tokenbudget. Bron: arXiv 2611.03223.

## Een aanval op de samenvatting verdubbelt de schendingen

Extra tekst in de geschiedenis stoorde bijna niet: de schendingen daalden van 37,8 naar 34,3 procent. Tekst die zich tot de samenvatter richt, werkte wel. De sterkste aanval, ontsnapping genoemd, bracht de schendingen van 23,5 naar 58,8 procent. Zelfs als de regel bleef staan, verdubbelden de schendingen van 13,3 naar 26,5 procent.

De beste verdediging behield de regel in 99,0 procent van de samenvattingen. Toch schond de agent hem in 29,4 procent van de gevallen, tegen 23,5 procent zonder aanval. Herstellen van de regel herstelt dus niet de naleving.



**Zonder aanval**23,5 procent schendingen, regel behouden in 96,1 procent van de runs.



**Met ontsnapping**58,8 procent schendingen, regel behouden in 66,7 procent. Met verdediging: 29,4 procent.





Zes runs per geval. Bron: arXiv 2611.03223.

## Zeventien gevallen en vier goedkope modellen: hoe ver reikt dit?

Niet ver genoeg voor grote claims. De zeventien gevallen zijn Engelstalig en komen uit e-mail, bestanden, softwarebeheer en inkopen. Het zijn vier modellen via OpenRouter (DeepSeek-V4-Flash, GLM-5.3-Flash, Qwen3.7-Flash en GPT-Luna), waarbij hetzelfde model samenvat en handelt. AI-beoordelaars bepaalden of de regel nog in de samenvatting stond. Het is een preprint op arXiv, geen peer review.

Het onderzoek zegt dus niets over hoe ChatGPT, Claude of Gemini zich in jouw sessie gedragen. Het zegt wel dat ‘de regel staat erin’ geen geldig bewijs is. Daar zijn wij het mee eens. Het zwakste punt van onze eigen check is dat hij woorden telt: een zin als ‘liever niet’ in plaats van ‘nooit’ komt er als behouden door.



**Gevallen**17 taken, Engelstalig, uit mail, bestanden, software en inkopen.

**Modellen**Vier, via OpenRouter; hetzelfde model vat samen en handelt.

**Status**Preprint op arXiv, 2 november 2026.



Reikwijdte van het onderzoek. Bron: arXiv 2611.03223.

## Lees de samenvatting voordat je iets gevoeligs vraagt

Dit is ons advies, geen bevinding van het onderzoek. Laat een agent na een lange sessie zijn samenvatting tonen en plak die bij je volgende controle in de check hierboven. Staat een regel er deels of niet meer in, zet hem dan zelf terug vóór je een verzoek doet dat de regel raakt.

Leg harde grenzen liever vast in de rechten van de tool zelf dan in een gesprek. Een agent die geen mail naar buiten kán sturen, hoeft de regel niet te onthouden. Het onderzoek testte dit niet. Het wijst wel op het verschil tussen persoonlijke regels en regels van de organisatie.

Gaat het om hoe AI tekst omzet in antwoorden, lees dan eerst over [large language models](https://watisai.nl/large-language-models/). Haalt een systeem regels uit documenten op, dan helpt [wat RAG is](https://watisai.nl/wat-is-rag/).



1. **1**Vraag de agent om zijn samenvatting te tonen.
2. **2**Plak regels en samenvatting in de check.
3. **3**Zet elke deels of weggevallen regel zelf terug.
4. **4**Doe pas daarna het verzoek.

Eigen werkwijze van de redactie, niet getest in het onderzoek.

## Behouden is nog geen nageleefd

De onderzoekers noemen als vervolg te onderzoeken waarom agents behouden regels toch breken, nieuwe aanvallen en verdedigingen, meer modellen en domeinen en langere sessies met herhaalde compaction. Pas daar blijkt of 21,1 procent een uitschieter is of een ondergrens.

Meer uitleg over AI in gewone taal staat op [wat is ai](https://watisai.nl/). De code van ARCBench staat open op [GitHub](https://github.com/VUAISec/ARCBench). Het artikel zelf staat op [arXiv](https://arxiv.org/abs/2611.03223).





## Staat jouw regel nog in de samenvatting?

Plak je regels en de samenvatting van je agent en zie per regel of hij behouden, deels behouden of weg is.

[Naar de regelcheck](#regelcheck)