--- title: "Waar een AI Overview staat, verdwijnt bijna 40% van de klikken — en de bezoeker merkt er niks van" date: 2026-09-20 author: "Daan Koster" featured_image: "https://watisai.nl/wp-content/uploads/2026/09/ai-overviews-kliks-card.png" categories: - name: "AI nieuws" url: "/category/ai-nieuws.md" --- # Waar een AI Overview staat, verdwijnt bijna 40% van de klikken — en de bezoeker merkt er niks van ![Titelpagina van het onderzoeksrapport over AI Overviews met de namen van de twee onderzoekers.](https://watisai.nl/wp-content/uploads/2026/09/ai-overviews-onderzoek-paper.png)Titelpagina van het veldexperiment (beeld: Agarwal & Sen, SSRN)Je typt een vraag in Google. Boven de resultaten staat inmiddels al een kant-en-klaar antwoord, opgeteld uit andermans artikelen. Je leest het, je hebt je antwoord, en je klikt niet meer. Dat laatste was tot nu toe het vermoeden van uitgevers. Nu ligt er een gerandomiseerd experiment dat het aantoont, met een kerncijfer dat je niet meer wegredeneert: op zoekopdrachten met zo’n samenvatting kost de AI Overview bijna 40 procent van de organische klikken. Twee onderzoekers, Saharsh Agarwal van de Indian School of Business en Ananya Sen van Carnegie Mellon University, lieten 1.065 Amerikaanse desktopgebruikers twee weken lang gewoon zoeken, met een eigen Chrome-extensie erbij. Die extensie haalde bij een willekeurige groep de samenvatting weg, zonder de rest van de pagina aan te tasten. Tussen 7 januari en 10 februari 2026 registreerden ze zo 68.089 zoekopdrachten. Het [onderzoek staat op SSRN](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=6513059) en was vooraf geregistreerd in het AEA RCT-register, zodat de onderzoekers niet achteraf de mooiste uitkomst konden kiezen. Op dinsdag 15 september schreef uitgeversvereniging DCN er een [analyse over](https://digitalcontentnext.org/blog/2026/09/15/research-casts-doubt-on-ai-search-value-for-sites-and-searchers/) en op vrijdag 18 september twitterde ceo Jason Kint de bevindingen in een [draadje van vijf berichten](https://x.com/jason_kint/status/2101043596119998917), met de grafieken erbij. ## Een extensie die de samenvatting weghaalt De opzet is simpel genoeg om te vertrouwen. Eén groep zag Google zoals altijd, inclusief AI Overview. Eén groep kreeg dezelfde pagina zonder die samenvatting, waar de gewone resultaten onzichtbaar omhoog schoven. Een derde groep werd op elke zoekopdracht naar AI Mode gestuurd, het gespreksalternatief van Google. Ruim 95 procent van de deelnemers in de eerste twee groepen merkte na afloop niets van de ingreep, of wist niet of er iets was veranderd: de meting bleef onzichtbaar voor wie gemeten werd. En op zoekopdrachten zonder AI Overview was er geen verschil tussen de groepen, de controle die laat zien dat het effect echt door de samenvatting komt en niet door iets anders. Nieuw in dit onderwerp? Lees eerst [wat ai is](https://watisai.nl/) en [AI Overviews in Google](https://watisai.nl/ai-overviews-google/), dan weet je precies wat er op de resultatenpagina staat voordat je dit experiment bekijkt. ## 0,37 tegenover 0,62 klikken per zoekopdracht Op zoekopdrachten waar een AI Overview verscheen, klikte een gebruiker gemiddeld 0,37 keer door naar een website. Haalde de extensie de samenvatting weg, dan steeg dat naar 0,62. Omgekeerd gelezen: de samenvatting kost [39,8 procent van de organische klikken](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=6513059). Het aandeel zoekopdrachten zonder één enkele klik naar buiten ging van 54 naar 73 procent. Klikken op advertenties bleven exact gelijk, op 0,02 per zoekopdracht in beide groepen. Google verliest dus niets, het open web wel. Over álle zoekopdrachten gerekend, ook die zonder samenvatting, betekent dit gemiddeld 18,5 procent minder klikken naar websites. Kliks per zoekopdracht op pagina’s met een AI Overview met AIO 0,37 zonder AIO 0,62 Zoekopdrachten zonder één klik naar buiten met AIO 73% zonder AIO 54% Gemiddelden over 68.089 zoekopdrachten in het experiment van Agarwal & Sen (SSRN, 2026). ## Tevredenheid 4,0 tegenover 4,0 De belofte van Google was steeds dat mensen met een AI Overview tevredener zijn en beter geïnformeerd uit de zoekopdracht komen. Het experiment vroeg de deelnemers er na twee weken gewoon naar. Tevredenheid met Google Search: 4,0 uit 5 met de samenvatting, 4,0 zonder. Gevoelde kwaliteit van de informatie: 4,0 tegenover 4,0. Gebruiksgemak: 4,1 tegenover 4,1. De objectieve maten deden hetzelfde: bounce, terugkeer naar Google en tijd op de bezochte website waren gelijk over de groepen. De klikken die zonder samenvatting extra binnenkwamen, waren dus niet van mindere kwaliteit. ![Balkdiagram met tevredenheid, informatiekwaliteit en gebruiksgemak voor drie groepen: met AI Overview, zonder en AI Mode.](https://watisai.nl/wp-content/uploads/2026/09/ai-overviews-onderzoek-tevredenheid.png)Tevredenheid van de deelnemers na afloop; alleen AI Mode scoort lager (beeld: Agarwal & Sen, SSRN)De AI Mode-groep scoorde overal duidelijk lager, rond de 2,9. Daar moet je voorzichtig mee zijn, en de onderzoekers zijn dat zelf ook: veel deelnemers stapten halverwege uit, en juist wie bleef, is mogelijk de minder kritische rest. Dit onderdeel noemen ze zelf verkennend. Toch is het patroon opvallend: sommige deelnemers typten een oude parameter in de url om terug te keren naar de gewone resultatenlijst. Mensen die een volledig AI-gestuurde zoekpagina probeerden, kozen er regelmatig zelf voor om terug te gaan. ## De schade zit bovenaan, bij uitlegvragen AI Overviews verschenen in dit experiment op 41 procent van alle zoekopdrachten, en in 87 procent van die gevallen helemaal bovenaan, boven de gewone resultaten. Daar zit ook het effect. Verdwijnt de samenvatting van de toppositie, dan stijgen de klikken met 88 procent; die posities en cijfers staan alle in [het papier](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=6513059). Staat hij lager op de pagina, dan maakt hij niets uit. En het raakt vooral informatieve zoekopdrachten: 71 procent van alle queries was informatief, en daarop verscheen een AI Overview in 53 procent van de gevallen. Bij transactionele zoekopdrachten gebeurde dat in 15 procent, bij navigatieve in 6 procent, en daar maten de onderzoekers geen effect. ## Citaties zijn een schrale troost De links in de samenvatting leverden nauwelijks iets op. Van de doorkliks op pagina’s met een AI Overview kwam [7,1 procent](https://digitalcontentnext.org/blog/2026/09/15/research-casts-doubt-on-ai-search-value-for-sites-and-searchers/) uit de samenvatting zelf; de rest kwam uit de gewone resultaten eronder. En die 7,1 procent is een deel van een kleinere taart, want de samenvatting haalde het totaal aan kliks al omlaag. Jason Kint [schreef in het draadje](https://x.com/jason_kint/status/2101044022949060696) precies wat veel uitgevers denken: “Attribution without meaningful traffic or value is not a business model.” Google-vicepresident Liz Reid noemde de kliks vanuit AI Overviews eerder [hogere kwaliteit](https://ppc.land/google-claims-ai-overview-clicks-are-higher-quality-despite-traffic-decline/), met meer aankoopintentie. In dit experiment waren de kliks zonder samenvatting van gelijke kwaliteit, alleen meer. Dat is geen strijd om interpretatie meer: het is een claim tegenover een meting. ## Waarom Google dit niet meer wegwuift Tot nu toe kon Google elke waarschuwing wegzetten als correlatie. Uitgevers die klaagden over dalend verkeer, konden ook gewoon lezers zijn die anders zijn gaan zoeken. Pew-research liet in 2025 zien dat mensen [half zo vaak klikken](https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/07/22/google-users-are-less-likely-to-click-on-links-when-an-ai-summary-appears-in-the-results/) als er een AI-samenvatting staat, en Google noemde die methodiek vertekend. Een gerandomiseerd experiment met vooraf ingeschreven hypothesen valt niet weg te wuiven met diezelfde zin. Daarom is dit papier geen zoveelste alarmerende analyse, maar het eerste onderzoek dat de discussie over AI-antwoorden op zoekpagina’s op een ander niveau zet. Onder de motorkap van dit soort samenvattingen draaien overigens gewoon [large language models](https://watisai.nl/large-language-models/), dezelfde techniek die in elke [generatieve ai](https://watisai.nl/generatieve-ai/)-toepassing zit. ## 40, 58 en 61 zijn drie verschillende maten Eerlijk is eerlijk: de branche die dit onderzoek omarmt, maakt zelf ook rommel van de cijfers. Ahrefs publiceerde in februari [een daling van 58 procent voor top-posities](https://ppc.land/researchers-find-google-ai-overviews-cut-publisher-clicks-39-8/), op basis van waarnemingen. Seer Interactive telde bij 42 eigen klanten [61 procent lagere doorklikratio’s](https://ppc.land/researchers-find-google-ai-overviews-cut-publisher-clicks-39-8/). Dit experiment rekent 39,8 procent, maar gemiddeld over alle zoekopdrachten is het 18,5 procent. Dat zijn drie rekenwijzen met drie noemers, en wie het lelijkste getal citeert alsof het één feit is, maakt de fout die hij Google verwijt. Bovendien is dit een Amerikaans desktoppanel dat twee weken meedeed via Prolific. Nederland, mobiel gedrag en de lange termijn zitten er niet in. ## Zo zie je vanavond of jouw pagina’s het betalen Heb je een site met uitlegpagina’s, open dan Search Console en zet het prestatierapport op de laatste drie maanden webzoekresultaten. Kijk naar je vijf informatieve pagina’s met de meeste vertoningen. Stijgen de vertoningen terwijl de doorklikratio daalt, dan herken je dit patroon bij jezelf, op je eigen URL’s. Je dashboard toont een verband; het bewijs komt uit het experiment. Wat je daarna doet: zet bovenaan die pagina’s wat een samenvatting niet kan namaken, je eigen cijfers, je eigen rekentool, je eigen ervaring. De [positie 1 tot 10](https://watisai.nl/google-positie-1-tot-10-niet-meer-te-meten/) waar je jaren op stuurde, verplaatst zich naar de vraag of je antwoord de samenvatting haalt én de klik waard blijft. ## Wordt AI Mode de standaard, dan was 18,5 procent nog mild Dit experiment eindigde bij de gewone resultatenlijst met een samenvatting erboven. In hetzelfde experiment zette een derde groep AI Mode in als volwaardig alternatief voor de resultatenlijst. Hoe breed Google die verschuiving doorvoert, is precies wat de komende maanden duidelijk wordt: wat er nu nog van de 0,62 klikken overblijft, moet het straks hebben van links in een gespreksantwoord. Ondertussen loopt [het Europees onderzoek naar Google’s AI-praktijken](https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_2964), en werkt het Verenigd Koninkrijk aan [een opt-out voor uitgevers](https://www.reuters.com/legal/litigation/uk-regulator-proposes-changes-google-search-publishers-2026-01-28/). Wordt AI Mode de standaard op alle zoekopdrachten, dan is dit onderzoek achteraf het goedaardige scenario geweest.